vrijdag 1 oktober 2010 / Internationale Samenwerking /

Columns & opinie

Geld is ook niet alles

Elke maand belicht Evert Nieuwenhuis in het tijdschrift Internationale Samenwerking een actuele, mondiale kwestie.

Wanneer is iemand arm? “Als je minder dan een dollar per dag te besteden hebt” is het meest gehoorde antwoord hier in het Westen (volgens de Wereldbank is de grens overigens $1,25 per dag, maar dat bekt niet zo lekker). De dollar-per-dag maatstaf is overzichtelijk maar ook beperkt. Armoede is meer dan geldgebrek.Een Afrikaanse keuterboer of een sloppenbewoner in Bombay krijgt niet opeens toegang tot goede ziekenhuizen of scholen als zijn inkomen iets stijgt. 

Onderzoekers in Oxford ontwikkelden een nieuwe maat voor armoede: de Multidimensional Poverty Index (MPI). Tien aspecten worden langs de meetlat gelegd. Heeft een gezin een vloer van aarde of bijvoorbeeld beton? Is er een wc? Moet er meer dan dertig minuten te voet worden gereisd om aan water te komen? Kunnen de kinderen naar school? Is iemand van het gezin ondervoed? Een huishouden wordt als arm beschouwd als op dertig procent van de indicatoren een gebrek wordt gemeten.

De MPI – die een ereplaats krijgt in het volgende maand te verschijnen Human Development Report 2010 van de Verenigde Naties – neemt meer aspecten in ogenschouw en is daarom nauwkeuriger. Dat leidt tot opvallende resultaten. Op de wereld leven volgens de MPI 1,7 miljard extreem arme mensen, 400 miljoen meer dan de Wereldbank meet. In India wonen meer arme mensen dan in Afrika. In Azië bestaat armoede vooral uit ondervoeding, in Afrika worden meer materiële gebreken gemeten. Tanzania heeft veel minder arme mensen dan we dachten: ondanks het lage inkomen per hoofd van de bevolking, slaagt de Tanzaniaanse overheid er relatief goed in om haar onderdanen te voorzien van onderwijs en gezondheidszorg.

De MPI geeft meer inzicht in armoede dan een-dollar-per-dag. Het zou nog mooier zijn als ook sociale aspecten van armoede worden gemeten. Kan iemand die straatarm is stemmen op een politicus die het voor hem opneemt? Kan hij via een rechtbank zijn huisuitzetting aanvechten? Armoede is een complex probleem, waarvan economische indicatoren slechts een deel kunnen weergeven.