Halveer de hulp aan Afrikaanse regeringen. Dwing Afrikaanse presidenten, ministers en topambtenaren hun bankrekeningen openbaar te maken. Stel landen met slecht beleid onder internationale curatele. Geef de vijf best geregeerde landen veel geld én de vrije hand in hun besteding daarvan. Verbreek de hulp als de persvrijheid in het geding komt. Fuseer de Wereldbank, het IMF en UNDP (het ontwikkelingsfonds van de VN).
Zomaar wat aanbevelingen van Robert Calderesi in The Trouble with Africa met de veelzeggende ondertitel Why Foreign Aid isn’t Working. Calderesi schreef een prikkelend boek dat zijn pretenties helaas niet waarmaakt. Het bevat te weinig doorwrochte analyses gestaafd door degelijk cijfermateriaal en te veel persoonlijke herinneringen en observaties om zijn controversiële stellingen te onderbouwen.
De Canadees Robert Calderesi is een veteraan in de wereld van de hulp. Meer dan dertig jaar hield hij zich bezig met Afrika en ontwikkelingssamenwerking. Voor de Wereldbank werkte hij op het hoogste niveau in West- en later Centraal-Afrika, waar hij onderhandelde met presidenten en ministers over de omstreden condities die Wereldbankleningen vergezelden. Calderesi is zeer kritisch over het doen en laten van Afrikaanse politici, maar ook op hun burgers die al dat wanbeleid maar accepteren. “Afrikanen hebben de meeste van hun problemen aan zichzelf te danken. Politieke correctheid weerhoudt velen ervan dat hardop te zeggen – alleen Afrikanen mogen harde kritiek op Afrikanen hebben. Ik deins daar echter niet voor terug.”

En, wat is het probleem van Afrika?
“Dé grote vraag die Afrikanen – en de mensen die hen willen helpen – moeten stellen is deze: hoe kan het dat Afrika het enige continent is dat de afgelopen dertig jaar sociaal-economisch achteruit is gegaan? Afrikanen noemen vaak oorzaken die buiten henzelf liggen: koloniale erfenis, ongelukkige landsgrenzen, oneerlijke handelsregels, een hardvochtig klimaat, enzovoorts. Dit speelt allemaal een rol, maar veel belangrijker is het onzinnige beleid van slechte leiders. Zo heeft Afrika tussen 1970 en 1990 de helft van zijn aandeel in de wereldhandel verloren. Niet aan rijke landen, maar aan andere ontwikkelingslanden die dezelfde producten beter en goedkoper konden leveren. Dat komt toch echt door slecht sociaal-economisch beleid.”

Waarom heeft Afrika zoveel slechte leiders?
“Ik zou de vraag anders stellen: waarom accepteren zo veel goede Afrikanen zulke slechte leiders? Een belangrijke reden die vaak onderbelicht blijft, is de Afrikaanse cultuur. Afrika is uiterst divers en dat maakt generaliseren moeilijk. Maar over het algemeen kun je zeggen dat veel Afrikanen fatalistisch zijn door religie en bijgeloof; met andere woorden: ze nemen het leven zoals het komt. Ouderen en leiders staan in hoog aanzien, en hen bekritiseren is not done. Groepsloyaliteit wordt vaak belangrijker gevonden dan persoonlijk welzijn. Wie spaart wordt al snel beschouwd als verrader van zijn eigen familie die dat geld ook nodig heeft. Ook succes moet je delen met je groep of familie, en dat werkt corruptie in de hand en remt ondernemingszin. Afrikanen zijn geduldig en kunnen voor lange tijd lijden zoals misschien alleen boeddhisten kunnen. Stoïcisme is een prachtige deugd, maar het vermoordt letterlijk Afrika’s zonen en dochters.”

U oordeelt ook hard over donoren.
“Donoren hebben in enkele gevallen verkeerd beleid voorgeschreven. Maar ze richten meer schade aan door regeringen te steunen ongeacht hun prestaties. Te vaak houden ze dictators de hand boven het hoofd – je kunt democratie geen slechtere dienst bewijzen.”

Bent u optimistisch of pessimistisch?
“Allebei. Ik wilde een boek schrijven dat mensen boos maakt en ze de ogen opent. Daarnaast wil ik werkbare en constructieve oplossingen aandragen. Afrika is allerminst reddeloos verloren, en in mijn boek beschrijf ik veel positieve ontwikkelingen. Maar de discussie over hoe gewone Afrikanen een beter leven kunnen leiden, moet opener en eerlijker worden gevoerd. Opvallend genoeg zijn Afrikanen het vaker met me eens dan westerlingen.”

The Trouble with Africa. Why Foreign Aid isn’t Working
Robert Calderesi
Palgrave Macmillan
€ 19.95, 249 pagina’s

Halveer de hulp aan Afrikaanse regeringen. Dwing Afrikaanse presidenten, ministers en topambtenaren hun bankrekeningen openbaar te maken. Stel landen met slecht beleid onder internationale curatele. Geef de vijf best geregeerde landen veel geld én de vrije hand in hun besteding daarvan. Verbreek de hulp als de persvrijheid in het geding komt. Fuseer de Wereldbank, het IMF en UNDP (het ontwikkelingsfonds van de VN).
Zomaar wat aanbevelingen van Robert Calderesi in The Trouble with Africa met de veelzeggende ondertitel Why Foreign Aid isn’t Working. Calderesi schreef een prikkelend boek dat zijn pretenties helaas niet waarmaakt. Het bevat te weinig doorwrochte analyses gestaafd door degelijk cijfermateriaal en te veel persoonlijke herinneringen en observaties om zijn controversiële stellingen te onderbouwen.
De Canadees Robert Calderesi is een veteraan in de wereld van de hulp. Meer dan dertig jaar hield hij zich bezig met Afrika en ontwikkelingssamenwerking. Voor de Wereldbank werkte hij op het hoogste niveau in West- en later Centraal-Afrika, waar hij onderhandelde met presidenten en ministers over de omstreden condities die Wereldbankleningen vergezelden. Calderesi is zeer kritisch over het doen en laten van Afrikaanse politici, maar ook op hun burgers die al dat wanbeleid maar accepteren. “Afrikanen hebben de meeste van hun problemen aan zichzelf te danken. Politieke correctheid weerhoudt velen ervan dat hardop te zeggen – alleen Afrikanen mogen harde kritiek op Afrikanen hebben. Ik deins daar echter niet voor terug.”

En, wat is het probleem van Afrika?
“Dé grote vraag die Afrikanen – en de mensen die hen willen helpen – moeten stellen is deze: hoe kan het dat Afrika het enige continent is dat de afgelopen dertig jaar sociaal-economisch achteruit is gegaan? Afrikanen noemen vaak oorzaken die buiten henzelf liggen: koloniale erfenis, ongelukkige landsgrenzen, oneerlijke handelsregels, een hardvochtig klimaat, enzovoorts. Dit speelt allemaal een rol, maar veel belangrijker is het onzinnige beleid van slechte leiders. Zo heeft Afrika tussen 1970 en 1990 de helft van zijn aandeel in de wereldhandel verloren. Niet aan rijke landen, maar aan andere ontwikkelingslanden die dezelfde producten beter en goedkoper konden leveren. Dat komt toch echt door slecht sociaal-economisch beleid.”

Waarom heeft Afrika zoveel slechte leiders?
“Ik zou de vraag anders stellen: waarom accepteren zo veel goede Afrikanen zulke slechte leiders? Een belangrijke reden die vaak onderbelicht blijft, is de Afrikaanse cultuur. Afrika is uiterst divers en dat maakt generaliseren moeilijk. Maar over het algemeen kun je zeggen dat veel Afrikanen fatalistisch zijn door religie en bijgeloof; met andere woorden: ze nemen het leven zoals het komt. Ouderen en leiders staan in hoog aanzien, en hen bekritiseren is not done. Groepsloyaliteit wordt vaak belangrijker gevonden dan persoonlijk welzijn. Wie spaart wordt al snel beschouwd als verrader van zijn eigen familie die dat geld ook nodig heeft. Ook succes moet je delen met je groep of familie, en dat werkt corruptie in de hand en remt ondernemingszin. Afrikanen zijn geduldig en kunnen voor lange tijd lijden zoals misschien alleen boeddhisten kunnen. Stoïcisme is een prachtige deugd, maar het vermoordt letterlijk Afrika’s zonen en dochters.”

U oordeelt ook hard over donoren.
“Donoren hebben in enkele gevallen verkeerd beleid voorgeschreven. Maar ze richten meer schade aan door regeringen te steunen ongeacht hun prestaties. Te vaak houden ze dictators de hand boven het hoofd – je kunt democratie geen slechtere dienst bewijzen.”

Bent u optimistisch of pessimistisch?
“Allebei. Ik wilde een boek schrijven dat mensen boos maakt en ze de ogen opent. Daarnaast wil ik werkbare en constructieve oplossingen aandragen. Afrika is allerminst reddeloos verloren, en in mijn boek beschrijf ik veel positieve ontwikkelingen. Maar de discussie over hoe gewone Afrikanen een beter leven kunnen leiden, moet opener en eerlijker worden gevoerd. Opvallend genoeg zijn Afrikanen het vaker met me eens dan westerlingen.”

The Trouble with Africa. Why Foreign Aid isn’t Working
Robert Calderesi
Palgrave Macmillan
€ 19.95, 249 pagina’s