Steeds meer Nederlandse bedrijven laten hun producten weer hier maken. ‘Dat geeft klanten een goed gevoel.’  

Met een netto winst van maar liefst zes miljard dollar in 2010, is Apple de onbetwiste koploper op de elektronicamarkt. Voor de honderdduizenden Chinese arbeiders die al deze apparaten in elkaar zetten, is de situatie minder rooskleurig. Lage salarissen, onveilige werksituaties, lange dagen en een streng regime op de werkvloer, zeggen activisten. Vandaag wordt Apple tot de orde geroepen op de International Make IT Fair Action Day. Over dit initiatief en de werkomstandigheden in China een gesprek met Evert Nieuwenhuis. Hij bezocht als eerste Nederlandse journalist de beruchte Foxconn fabrieken.  

Heeft 'Made in China' nog toekomst? In China woedt een ongekende stakingsgolf die de fabrieken van onder andere Toyota en Honda stillegt, ondanks tientallen procenten loonsverhoging. Ondertussen laait ook in China de discussie op over arbeidsomstandigheden, nu in de fabriek waar de iPads wordt gemaakt dit jaar al tien mensen zich van het leven hebben beroofd. Over de onrust op 'de werkplaats van de wereld' èn de omstandigheden waarin de vuvuzela's worden gemaakt, praat journalist Evert Nieuwenhuis, auteur van de De Grote Globaliseringsgids - van Aandeelhouder tot Zapatista.  

Apple ligt onder vuur wegens slechte werkomstandigheden. De Chinese werknemers zijn waarschijnlijk niet blij met onze verontwaardiging.  

De allerarmste landen krijgen klappen van de financiële crisis die zij niet veroorzaakt hebben. Behalen anti-globalisten hiermee hun gelijk? Alex van Trotsenburg, de hoogste Nederlander bij de Wereldbank, vindt van niet.  

‘Red Afrika, schaf de hulp af.’ De Zambiaanse econome Dambisa Moyo heeft met haar uitgesproken mening het beste voor met Afrika. ‘Het is stuitend dat Bono meer invloed heeft dan een Afrikaans staatshoofd.’  

Rijke landen komen hun verplichtingen niet na om arme landen aan goedkope medicijnen te helpen, aldus Oxfam in een recent rapport. Daarnaast zouden farmaceutische bedrijven arme landen onder druk zetten om goedkope medicijnen te verbieden. Farmaceut Novartis noemt de beschuldigingen “belachelijk”.   

Afgelopen zomer besloten de rijke landen om een deel van de schulden van arme landen kwijt te schelden. Het ‘historische nieuws’ werd wereldwijd met applaus ontvangen. Wat betekent deze schuldkwijtschelding voor  gewone mensen in ontwikkelingslanden?  

Op 1 januari liep het Multivezelakkoord af. De afgelopen dertig jaar beschermden Europa en de Verenigde Staten hun textielindustrie door importquota te hanteren. Hierdoor hadden sommige arme landen als India en China nauwelijks toegang tot de Europese en Amerikaanse markt. Oneerlijk, zeggen hulporganisaties als Novib. Maar is de situatie verbeterd voor arme landen nu het Multivezelakkoord niet meer van kracht is? Marlies Filbri, lobbyist bij Novib, plaatst kanttekeningen.  

Terwijl de schade van een van de grootste rampen ooit – de tsunami in Azië – opgemaakt wordt, laait de discussie op over kwijtschelding van schulden van de getroffen landen. Paul Zwetsloot (1960) werkt op het ministerie voor Ontwikkelingssamenwerking. Vorige maand woonde hij de bijeenkomst bij van de Club van Parijs, waar rijke landen praten over schulden en schuldvermindering. De tsunami was het belangrijkste onderwerp.  

John van Duursen (33) is mede-initiatiefnemer van de Business in Development Challenge, een internationale wedstrijd voor ideeën die winst en welzijn in ontwikkelingslanden weet te combineren. De beste dertig business plans krijgen professionele begeleiding en de beste vier ontvangen twintigduizend euro. Eind januari sloot de inschrijving.   

Rumoer rondom de begroting van het Ministerie voor Ontwikkelingssamenwerking: de minister betaalt kostenposten die vroeger op de begroting van andere ministeries stonden. Zaken als: het eerste jaar opvang en de vertrekpremie van asielzoekers, exportkredieten voor Nederlandse bedrijven die in arme landen investeren en trainingen van het Nederlandse leger aan lokale politie en leger tijdens vredesmissies. Vervuilt de begroting van het Ministerie voor Ontwikkelingssamenwerking? Maarten Brouwer houdt zich als topambtenaar met deze vraag bezig.  

Ruim 20.000 anti- en andersglobalisten verzamelden zich afgelopen maand op het Europees Sociaal Forum (ESF) in Londen om te debatteren over en te demonstreren voor ‘een andere wereld’.  

Ophef in de Tweede Kamer: verdwijnen Nederlandse banen naar lagelonenlanden dankzij overheidssubsidies? Steen des aanstoots was de zogeheten TAOM-regeling, een afkorting die staat voor Technische Assistentie Opkomende Markten. De subsidie steunt Nederlandse bedrijven die willen investeren in arme landen die economisch gezien steeds beter presteren (‘opkomende markten’), zoals China, Thailand of Turkije.  

Of je nu dummie bent of ervaren tophopper, het globo-lingo staat vol raadselachtige en technische termen die niet voor iedereen gesneden koek zijn. De redactie van de festivalkrant helpt je een handje met het ABC van de Globalisering. En wat een tophopper is? Zoek maar op.  

Het Wereld Sociaal Forum (WSF) in India was een doorslaand succes, juichen de aanwezigen. Tegelijkertijd werden de grenzen duidelijk: nog groter zal niet per se beter zijn. En de kloof tussen de ongeduldige activisten, de wetenschappers en de maatschappelijke organisaties groeit. Quo vadis, WSF?  

Het World Social Forum is de hoogmis van het 'andersglobalisme'. Wie komen er? En waar strijden ze voor? “Het Forum moet oppassen dat het geen feestje voor jetset-activisten wordt.”  

Sri Lanka houdt gespannen de adem in. Komt er na twintig jaar oorlog eindelijk vrede? Maandag beginnen de eerste vredesonderhandelingen plaats tussen de rebellerende Tamil Tijgers en de Sri Lankaanse regering. “Dit is de laatste kans op vrede.”  

Op 15 mei legt Nederland in de stemhokjes het fundament voor het volgende kabinet. IS vroeg zeven mensen met hart voor de Derde Wereld de nieuwe minister voor Ontwikkelingssamenwerking op weg te helpen.   

Investeringen van buitenlandse bedrijven in arme landen: ontwikkeling of uitbuiting?  

Media hebben geregeld een sturende rol bij conflicten, concludeerden journalisten, beleidsmakers en ngo-medewerkers op het congres ‘The Role of the Media in Conflict Prevention and Peace Building’.  

Wat kan je doen in landen waar de overheid wegvalt? Waar onderwijs en gezondheidszorg ontbreken, waar je leger en politie moet vrezen, waar ambtenaren het volksbelang voor eigenbelang hebben verruild, en profiteurs de staat gijzelen voor eigen gewin? Bitter weinig, zeggen de deskundigen. Het is een ‘duivels dilemma’ tussen de behoefte te helpen en de zekerheid dat hulp aan een ‘falende staat’ weggegooid geld is. Intussen krijgt Afghanistan 4,5 miljard dollar en Sierra Leone bijna niets. Selectieve verontwaardiging? Jazeker.  

Nederland draagt graag democratische normen en waarden uit, ook in het beleid voor ontwikkelingssamenwerking. Want alleen democratie waarborgt een rechtvaardige verdeling van macht en welvaart. Niet iedereen is het daarmee eens: het Westen dringt zijn eigen, gebrekkige staatsmodel op zonder culturele verschillen in acht te nemen.  

Voor elf september leken de spanningen tussen China en de Verenigde Staten de belangrijkste bedreiging voor de wereldvrede. De parlementsverkiezingen van 1 december op Taiwan zouden die relatie verder kunnen verslechteren. Het rommelt weer in de Straat van Taiwan.  

Zijn oorlogen te voorkomen? Professionele vredesvorsers vinden dat je een heel eind kunt komen. ‘Conflictpreventie’ heet hun relatief jonge wetenschappelijke vakgebied. Steeds meer organisaties besteden er structureel aandacht aan: van de VN tot de Navo, van het Nederlandse ministerie van Ontwikkelingssamenwerking tot een lokaal radiostation in Burundi. En, helpt het?  

Sinds kort is omkoping door Nederlandse bedrijven in het buitenland strafbaar. Maar: “Als je zegt: ik doe er nooit aan mee, kun je de tent wel opdoeken.”  

Voor de Kosovaarse Albanezen is onafhankelijkheid van Kosovo onder Albanese leiding de enige wens; voor Servië is het onacceptabel. Intussen roeren Albanese minderheden zich ook in de Servische Presevo-vallei en in Macedonië en ziet ‘de internationale gemeenschap’ de droom van een multi-etnische Balkan langzaam vervliegen. De tijdbom Kosovo tikt steeds luider.  

De afgelopen twee jaar was Nederland lid van het hoogste orgaan van de Verenigde Naties: de Veiligheidsraad. Nederland heeft “een zinvolle bijdrage kunnen leveren aan het werk van de Veiligheidsraad”, zo stellen minister Jozias van Aartsen (Buitenlandse Zaken) en Eveline Herfkens (Ontwikkelingssamenwerking). Niet iedereen hangt de vlag uit.  

Ze zijn waarschijnlijk de machtigste en tegelijkertijd de meest omstreden economische instituten ter wereld: de Wereldbank en het International Monetair Fonds (IMF). Wie controleert ze? En wat is de beste vorm van controle?   

Eeuwenoude stammentwist dreigt door smokkel van kleine wapens en de halsstarrigheid van een verre overheid te ontaarden in een burgeroorlog. “Er was rivaliteit, maar geen oorlog. Er was droogte, maar geen honger. Er waren vijanden, maar er was geen regering.”  

Minister Van Aartsen (Buitenlandse Zaken) wil dat de Verenigde Naties meer gaan samenwerken met het internationaal bedrijfsleven. Een goed idee?  

Bedrijfsethiek is booming business. Als de klant geen kinderarbeid wil, willen bedrijven dat ook niet. Maar vooralsnog is winst maken makkelijker dan gewetensvol handelen.  

Het is twijfelachtig of China’s handelsverdragen met de VS en de EU bijdragen aan politieke hervormingen.  

In zijn nieuwste boek stelt Robert Kaplan dat oorlog goed is voor een samenleving. Hans Achterhuis, Nico Frijda en Karel Glastra van Loon kruisen de degens over deze stelling.  

Net als Reagan zet nu ook president Clinton zich in voor een defensief rakettensysteem. Een nieuwe wapenwedloop lijkt het logische gevolg. Maar vooralsnog is Clinton banger voor Noord-Carolina dan voor Noord-Korea.  

Tien jaar geleden was een permanent internationaal strafhof ondenkbaar. Nu is er het International Criminal Court. Maar daar zijn de verhoudingen nog scheef: advocaten hebben niet dezelfde mogelijkheden als aanklagers en de afhankelijkheid van politieke grillen, bijvoorbeeld van Rusland, China en de VS, is groot.  

Het Rwanda-tribunaal leek lang succesvoller dan het Joegoslavië-tribunaal. De laatste weken volgde echter fout op fout, met als dieptepunt de vrijspraak van topverdachte Barayagwiza. Aanklaagster Carla del Ponte mag Rwanda niet meer in.  

De massale uitstroom van Cubaanse bootvluchtelingen naar Florida trekt diepe sporen in de ‘socialistische heilstaat’. Elke Cubaanse student lijkt in de ban van die ene vraag: “Blijven zonder toekomst of vertrekken met gevaar voor eigen leven?” Hoe is het om in deze omstandigheden te  leven en te studeren? Wie blijven en wie vertrekken? De eerste (buitenlandse) reportage van Evert Nieuwenhuis.  

Steeds meer Nederlandse bedrijven laten hun producten weer hier maken. ‘Dat geeft klanten een goed gevoel.’  

Met een netto winst van maar liefst zes miljard dollar in 2010, is Apple de onbetwiste koploper op de elektronicamarkt. Voor de honderdduizenden Chinese arbeiders die al deze apparaten in elkaar zetten, is de situatie minder rooskleurig. Lage salarissen, onveilige werksituaties, lange dagen en een streng regime op de werkvloer, zeggen activisten. Vandaag wordt Apple tot de orde geroepen op de International Make IT Fair Action Day. Over dit initiatief en de werkomstandigheden in China een gesprek met Evert Nieuwenhuis. Hij bezocht als eerste Nederlandse journalist de beruchte Foxconn fabrieken.  

Heeft 'Made in China' nog toekomst? In China woedt een ongekende stakingsgolf die de fabrieken van onder andere Toyota en Honda stillegt, ondanks tientallen procenten loonsverhoging. Ondertussen laait ook in China de discussie op over arbeidsomstandigheden, nu in de fabriek waar de iPads wordt gemaakt dit jaar al tien mensen zich van het leven hebben beroofd. Over de onrust op 'de werkplaats van de wereld' èn de omstandigheden waarin de vuvuzela's worden gemaakt, praat journalist Evert Nieuwenhuis, auteur van de De Grote Globaliseringsgids - van Aandeelhouder tot Zapatista.  

Apple ligt onder vuur wegens slechte werkomstandigheden. De Chinese werknemers zijn waarschijnlijk niet blij met onze verontwaardiging.  

De allerarmste landen krijgen klappen van de financiële crisis die zij niet veroorzaakt hebben. Behalen anti-globalisten hiermee hun gelijk? Alex van Trotsenburg, de hoogste Nederlander bij de Wereldbank, vindt van niet.  

‘Red Afrika, schaf de hulp af.’ De Zambiaanse econome Dambisa Moyo heeft met haar uitgesproken mening het beste voor met Afrika. ‘Het is stuitend dat Bono meer invloed heeft dan een Afrikaans staatshoofd.’  

Rijke landen komen hun verplichtingen niet na om arme landen aan goedkope medicijnen te helpen, aldus Oxfam in een recent rapport. Daarnaast zouden farmaceutische bedrijven arme landen onder druk zetten om goedkope medicijnen te verbieden. Farmaceut Novartis noemt de beschuldigingen “belachelijk”.   

Afgelopen zomer besloten de rijke landen om een deel van de schulden van arme landen kwijt te schelden. Het ‘historische nieuws’ werd wereldwijd met applaus ontvangen. Wat betekent deze schuldkwijtschelding voor  gewone mensen in ontwikkelingslanden?  

Op 1 januari liep het Multivezelakkoord af. De afgelopen dertig jaar beschermden Europa en de Verenigde Staten hun textielindustrie door importquota te hanteren. Hierdoor hadden sommige arme landen als India en China nauwelijks toegang tot de Europese en Amerikaanse markt. Oneerlijk, zeggen hulporganisaties als Novib. Maar is de situatie verbeterd voor arme landen nu het Multivezelakkoord niet meer van kracht is? Marlies Filbri, lobbyist bij Novib, plaatst kanttekeningen.  

Terwijl de schade van een van de grootste rampen ooit – de tsunami in Azië – opgemaakt wordt, laait de discussie op over kwijtschelding van schulden van de getroffen landen. Paul Zwetsloot (1960) werkt op het ministerie voor Ontwikkelingssamenwerking. Vorige maand woonde hij de bijeenkomst bij van de Club van Parijs, waar rijke landen praten over schulden en schuldvermindering. De tsunami was het belangrijkste onderwerp.  

John van Duursen (33) is mede-initiatiefnemer van de Business in Development Challenge, een internationale wedstrijd voor ideeën die winst en welzijn in ontwikkelingslanden weet te combineren. De beste dertig business plans krijgen professionele begeleiding en de beste vier ontvangen twintigduizend euro. Eind januari sloot de inschrijving.   

Rumoer rondom de begroting van het Ministerie voor Ontwikkelingssamenwerking: de minister betaalt kostenposten die vroeger op de begroting van andere ministeries stonden. Zaken als: het eerste jaar opvang en de vertrekpremie van asielzoekers, exportkredieten voor Nederlandse bedrijven die in arme landen investeren en trainingen van het Nederlandse leger aan lokale politie en leger tijdens vredesmissies. Vervuilt de begroting van het Ministerie voor Ontwikkelingssamenwerking? Maarten Brouwer houdt zich als topambtenaar met deze vraag bezig.  

Ruim 20.000 anti- en andersglobalisten verzamelden zich afgelopen maand op het Europees Sociaal Forum (ESF) in Londen om te debatteren over en te demonstreren voor ‘een andere wereld’.  

Ophef in de Tweede Kamer: verdwijnen Nederlandse banen naar lagelonenlanden dankzij overheidssubsidies? Steen des aanstoots was de zogeheten TAOM-regeling, een afkorting die staat voor Technische Assistentie Opkomende Markten. De subsidie steunt Nederlandse bedrijven die willen investeren in arme landen die economisch gezien steeds beter presteren (‘opkomende markten’), zoals China, Thailand of Turkije.  

Of je nu dummie bent of ervaren tophopper, het globo-lingo staat vol raadselachtige en technische termen die niet voor iedereen gesneden koek zijn. De redactie van de festivalkrant helpt je een handje met het ABC van de Globalisering. En wat een tophopper is? Zoek maar op.  

Het Wereld Sociaal Forum (WSF) in India was een doorslaand succes, juichen de aanwezigen. Tegelijkertijd werden de grenzen duidelijk: nog groter zal niet per se beter zijn. En de kloof tussen de ongeduldige activisten, de wetenschappers en de maatschappelijke organisaties groeit. Quo vadis, WSF?  

Het World Social Forum is de hoogmis van het 'andersglobalisme'. Wie komen er? En waar strijden ze voor? “Het Forum moet oppassen dat het geen feestje voor jetset-activisten wordt.”  

Sri Lanka houdt gespannen de adem in. Komt er na twintig jaar oorlog eindelijk vrede? Maandag beginnen de eerste vredesonderhandelingen plaats tussen de rebellerende Tamil Tijgers en de Sri Lankaanse regering. “Dit is de laatste kans op vrede.”  

Op 15 mei legt Nederland in de stemhokjes het fundament voor het volgende kabinet. IS vroeg zeven mensen met hart voor de Derde Wereld de nieuwe minister voor Ontwikkelingssamenwerking op weg te helpen.   

Investeringen van buitenlandse bedrijven in arme landen: ontwikkeling of uitbuiting?  

Media hebben geregeld een sturende rol bij conflicten, concludeerden journalisten, beleidsmakers en ngo-medewerkers op het congres ‘The Role of the Media in Conflict Prevention and Peace Building’.  

Wat kan je doen in landen waar de overheid wegvalt? Waar onderwijs en gezondheidszorg ontbreken, waar je leger en politie moet vrezen, waar ambtenaren het volksbelang voor eigenbelang hebben verruild, en profiteurs de staat gijzelen voor eigen gewin? Bitter weinig, zeggen de deskundigen. Het is een ‘duivels dilemma’ tussen de behoefte te helpen en de zekerheid dat hulp aan een ‘falende staat’ weggegooid geld is. Intussen krijgt Afghanistan 4,5 miljard dollar en Sierra Leone bijna niets. Selectieve verontwaardiging? Jazeker.  

Nederland draagt graag democratische normen en waarden uit, ook in het beleid voor ontwikkelingssamenwerking. Want alleen democratie waarborgt een rechtvaardige verdeling van macht en welvaart. Niet iedereen is het daarmee eens: het Westen dringt zijn eigen, gebrekkige staatsmodel op zonder culturele verschillen in acht te nemen.  

Voor elf september leken de spanningen tussen China en de Verenigde Staten de belangrijkste bedreiging voor de wereldvrede. De parlementsverkiezingen van 1 december op Taiwan zouden die relatie verder kunnen verslechteren. Het rommelt weer in de Straat van Taiwan.  

Zijn oorlogen te voorkomen? Professionele vredesvorsers vinden dat je een heel eind kunt komen. ‘Conflictpreventie’ heet hun relatief jonge wetenschappelijke vakgebied. Steeds meer organisaties besteden er structureel aandacht aan: van de VN tot de Navo, van het Nederlandse ministerie van Ontwikkelingssamenwerking tot een lokaal radiostation in Burundi. En, helpt het?  

Sinds kort is omkoping door Nederlandse bedrijven in het buitenland strafbaar. Maar: “Als je zegt: ik doe er nooit aan mee, kun je de tent wel opdoeken.”  

Voor de Kosovaarse Albanezen is onafhankelijkheid van Kosovo onder Albanese leiding de enige wens; voor Servië is het onacceptabel. Intussen roeren Albanese minderheden zich ook in de Servische Presevo-vallei en in Macedonië en ziet ‘de internationale gemeenschap’ de droom van een multi-etnische Balkan langzaam vervliegen. De tijdbom Kosovo tikt steeds luider.  

De afgelopen twee jaar was Nederland lid van het hoogste orgaan van de Verenigde Naties: de Veiligheidsraad. Nederland heeft “een zinvolle bijdrage kunnen leveren aan het werk van de Veiligheidsraad”, zo stellen minister Jozias van Aartsen (Buitenlandse Zaken) en Eveline Herfkens (Ontwikkelingssamenwerking). Niet iedereen hangt de vlag uit.  

Ze zijn waarschijnlijk de machtigste en tegelijkertijd de meest omstreden economische instituten ter wereld: de Wereldbank en het International Monetair Fonds (IMF). Wie controleert ze? En wat is de beste vorm van controle?   

Eeuwenoude stammentwist dreigt door smokkel van kleine wapens en de halsstarrigheid van een verre overheid te ontaarden in een burgeroorlog. “Er was rivaliteit, maar geen oorlog. Er was droogte, maar geen honger. Er waren vijanden, maar er was geen regering.”  

Minister Van Aartsen (Buitenlandse Zaken) wil dat de Verenigde Naties meer gaan samenwerken met het internationaal bedrijfsleven. Een goed idee?  

Bedrijfsethiek is booming business. Als de klant geen kinderarbeid wil, willen bedrijven dat ook niet. Maar vooralsnog is winst maken makkelijker dan gewetensvol handelen.  

Het is twijfelachtig of China’s handelsverdragen met de VS en de EU bijdragen aan politieke hervormingen.  

In zijn nieuwste boek stelt Robert Kaplan dat oorlog goed is voor een samenleving. Hans Achterhuis, Nico Frijda en Karel Glastra van Loon kruisen de degens over deze stelling.  

Net als Reagan zet nu ook president Clinton zich in voor een defensief rakettensysteem. Een nieuwe wapenwedloop lijkt het logische gevolg. Maar vooralsnog is Clinton banger voor Noord-Carolina dan voor Noord-Korea.  

Tien jaar geleden was een permanent internationaal strafhof ondenkbaar. Nu is er het International Criminal Court. Maar daar zijn de verhoudingen nog scheef: advocaten hebben niet dezelfde mogelijkheden als aanklagers en de afhankelijkheid van politieke grillen, bijvoorbeeld van Rusland, China en de VS, is groot.  

Het Rwanda-tribunaal leek lang succesvoller dan het Joegoslavië-tribunaal. De laatste weken volgde echter fout op fout, met als dieptepunt de vrijspraak van topverdachte Barayagwiza. Aanklaagster Carla del Ponte mag Rwanda niet meer in.  

De massale uitstroom van Cubaanse bootvluchtelingen naar Florida trekt diepe sporen in de ‘socialistische heilstaat’. Elke Cubaanse student lijkt in de ban van die ene vraag: “Blijven zonder toekomst of vertrekken met gevaar voor eigen leven?” Hoe is het om in deze omstandigheden te  leven en te studeren? Wie blijven en wie vertrekken? De eerste (buitenlandse) reportage van Evert Nieuwenhuis.