donderdag 1 oktober 2009 / Internationale Samenwerking /

Reportages & interviews

“Crisis legt zwakke plekken bloot”

De allerarmste landen krijgen klappen van de financiële crisis die zij niet veroorzaakt hebben. Behalen anti-globalisten hiermee hun gelijk? Alex van Trotsenburg, de hoogste Nederlander bij de Wereldbank, vindt van niet.

De Wereldbank heeft altijd uitgedragen dat arme landen meer moeten integreren in de wereldeconomie. Deze crisis laat een destructieve schaduwzijde van globalisering zien. Blijft de Wereldbank globalisering onverminderd propageren?
“Ja. Integratie in de wereldmarkten is cruciaal voor economische groei. Alle landen die de afgelopen decennia hun armoede hebben bestreden, deden dat door meer en vrijere internationale handel te drijven. Maar we moeten blijven nadenken over de positieve en negatieve effecten van globalisering. Ik denk dat deze crisis inderdaad zwakke plekken heeft blootgelegd, maar het is nog te vroeg om concrete lessen te trekken.”

U bent sinds kort de hoogstgeplaatste Nederlander bij de Wereldbank. Wat houdt uw nieuwe functie in?

“Ik ben vice-president van de afdeling die giften en zeer goedkope leningen verstrekt aan de armste landen. Daarnaast ben ik onder andere verantwoordelijk voor dochterinstelling IDA (International Development Association). Via dat programma stellen rijke landen elke drie jaar renteloze leningen beschikbaar voor de allerarmste landen.”

Door de financiële crisis zullen arme landen in de rij staan voor uw ‘loket’.
“Inderdaad, deze diepe, internationale recessie raakt arme landen hard. Wij proberen deze kwetsbare landen te helpen. Het afgelopen jaar leende de Wereldbank 34 miljard dollar aan ontwikkelingslanden, drie keer meer dan vorig jaar. Dit jaar verwachten we nog eens 40 tot 50 miljard aan ze over te maken. Aan de allerarmste landen hebben we vorig jaar een recordbedrag van 14 miljard uitgeleend, en dit jaar zal dat waarschijnlijk nog meer zijn.”

Hebben arme landen de capaciteit om al dat geld te absorberen? Rijke landen hebben ook al grote moeite om hun economieën effectief te stimuleren.
“Arme landen hebben andere problemen. Ten eerste zien regeringen hun inkomsten sterk dalen door verminderde exporten. Door geldgebrek komen basisvoorzieningen als onderwijs en medische zorg in het gedrang, omdat salarissen van docenten en artsen niet meer betaald kunnen worden. Daarnaast lopen grote investeringsprojecten, in infrastructuur of nieuwe ziekenhuizen, gevaar. Dat zou doodzonde zijn. Veel arme landen, met name in Afrika, zijn de afgelopen jaren economisch flink gegroeid. Onze giften en leningen voorkomen dat die vooruitgang teniet wordt gedaan.”

U was namens de Wereldbank verantwoordelijk voor de schuldkwijtschelding van bijna 40 miljard dollar in 2005. Nu worden weer tientallen miljarden uitgeleend. Dreigt een nieuwe schuldencrisis?
“Die schulden stonden niet alleen bij de Wereldbank of het IMF uit, maar vooral bij vele private geldschieters. Evengoed: we hebben geleerd van fouten uit het verleden. De Wereldbank is nu behoedzamer en zadelt arme landen niet op met leningen die ze niet kunnen betalen. Onze kredieten zijn bovendien goedkoper en kennen gunstigere voorwaarden. Maar we moeten scherp blijven. De groeiende schuldenlast mag economische ontwikkeling op de lange termijn niet in de weg staan.”

Wie is Axel van Trotsenburg?
Axel van Trotsenburg (50) is Vice President Concessional Finance and Partnerships bij de Wereldbank in Washington. Van Trotsenburg, die de Nederlandse en Oostenrijkse nationaliteit heeft, begon in 1988 bij de Bank. De afgelopen twee jaar was hij landendirecteur voor Colombia en Mexico. Eerder was hij onder meer manager van het Heavily Indebted Poor Countries Initiative (HIPC) dat de schulden kwijtschold van de allerarmste landen.