donderdag 1 maart 2001 / Internationale Samenwerking / Foto: Karijn Kakebeeke

Reportages & interviews

Huizen: 330, dorpen: 33

In de omgeving van Peć, west Kosovo, zit het werk voor Jan van den Bosch er bijna op. Sinds oktober vorig jaar heeft hij voor de onafhankelijke noodhulporganisatie Dutch Relief & Rehabilitation Agency (DRA) in zo'n 33 dorpen 330 huizen gebouwd.

De oorlog in Kosovo (1998-1999) heeft in de bergen en heuvels rondom Peć grote verwoestingen achtergelaten. Het UÇK was hier sterk vertegenwoordigd en dus hebben de Servische troepen flink huisgehouden. Tijdens de oorlog werden de Albanezen verjaagd en hun huizen vernield. Na de oorlog vernielden de Albanezen de huizen van de gevluchte Serviërs. Maar nu hebben de meeste mensen in en rondom Peć weer een huis. De noodtenten van het UNHCR worden nu gebruikt als stal of schuurtje.

“Het is ongelooflijk snel gegaan”, zegt Jan van den Bosch, die in een vorig leven voor een Nederlandse woningbouwvereniging werkte. “De meeste Kosovaren werkten zeven dagen in de week van ‘s ochtends vroeg tot ‘s avonds laat.” Families die geselecteerd waren voor het project kregen geld (variërend van DM 1500 tot 4000) om de aannemers te betalen en vouchers waarmee ze bouwmaterialen konden krijgen. De families moesten verder zelf alles regelen, DRA onderhandelde niet met de aannemers. Als een familie een groter huis wilde, moest ze dat zelf betalen.

Eerst werden lijsten samengesteld met namen van families die in aanmerking kwamen voor nieuwe huizen. Sociaal werkers interviewden gegadigden over hun situatie en hun behoeften. Eenoudergezinnen en families met veel gesneuvelden kregen voorrang. De definitieve lijsten werden op openbare vergaderingen in de dorpen besproken zodat er achteraf geen onenigheid zou ontstaan.

De Europese Unie betaalde ruim een half miljoen euro aan het project en nam de geleverde materialen voor haar rekening. Het ministerie van Buitenlandse Zaken betaalde via de Vereniging Personele Samenwerking met Ontwikkelingslanden de Nederlandse projectleiders. Sinds 1999 heeft het ministerie bijna zes miljoen gulden aan DRA gedoneerd ten behoeve van verschillende projecten in Kosovo, waaronder dit huizenproject in Peć.

Alle etnische groepering die momenteel in Peć wonen, kwamen in aanmerking. Zo kreeg de familie van Sadri Berisha (Zigeuner) in het dorpje Bllagaje een nieuw huis nadat het door de Serven was vernield. Berisha: “Voor de oorlog was ik bouwvakker, dus ik kon in twintig dagen mijn huis herbouwen. Daarna heb ik anderen geholpen. Nu alles bijna af is, moet ik weer ander werk gaan zoeken.” Net als Jan van den Bosch.